Gottfried Benn

1886-1956, Alemania

*Recomiendo leer antes este poema de Adam Zagajewski

Trad. J. M.ª Pérez Gay (con un retoque mío)

Chopin

Nada brillante en la conversación,
Los puntos de vista no eran su fuerte,
Los puntos de vista, hablar por hablar,
Cuando Delacroix desarrollaba teorías,
Él se inquietaba, porque no podía
Fundamentar los nocturnos.

Un amante frágil;
Sombras en Nohant,
Donde los niños de George Sand
No aceptaban sus consejos didácticos.

Enfermo del pecho en esa forma,
Hemorragias, cicatrices, fibrosis,
Que se prolonga durante mucho tiempo;
Una muerte silenciosa,
Lo contrario a los paroxismos
Del dolor o disparos,
Aproximaron el piano (Erard) a la puerta,
Mientras Delphine Potocka
Le cantaba en la última hora
Una canción violeta.

Viajó a Inglaterra con tres pianos,
Pleyel, Erard, Broadwood.
Tocaba un cuarto de hora por veinte guineas
Al caer la tarde, en casa de los Rothschild,
Los Wellington, la Strafford House,
Ante incontables portadores de la Orden de la Liga,
Ensombrecido por el cansancio, cercano a la muerte,
Regresó a su casa
En el Square d´Orléans.

Allí quemó bosquejos.
Y manuscritos,
Nada de restos, fragmentos, noticias.
Esas perspectivas delatoras—,
Al final dijo:
“Mis ensayos se completaron de acuerdo
A lo que me era posible alcanzar”.

Cada dedo debería tocar
Con la fuerza de su propia estructura,
El cuarto es el más débil
(Un siamés del medio).
Cuando empezaba los ponía
Sobre do, sol, mi, re.

Quien haya escuchado cualquiera de
sus preludios,
ya fuese en casas de campo
o en las montañas,
o en terrazas abiertas,
por ejemplo, en un sanatorio,
no podrá olvidarlos fácilmente.

No compuso ninguna ópera,
Ninguna sinfonía,
Sólo esas trágicas progresiones
Plenas de convicción artística
Y con las manos pequeñas.

Tłum. Janusz Szpotański

Chopin

W rozmowie niezbyt elokwentny,
poglądy nie były jego mocną stroną-
poglądami szastano na prawo i lewo.
Kiedy Delacroix wygłaszał swe teorie,
stawał się niespokojny, bowiem w żaden sposób
nie mógł uzasadnić nokturnów.

Kiepski kochanek. Cienie
snuły się w Nohant.
Także dzieciom George Sand
nie świecił budującym przykładem.

Chory na piersi w każdej z możliwych postaci:
z krwotokami i kawernami, które nie chciały się goić.
Cicha śmierć
w przeciwieństwie do śmierci
w paroksyzmach bólu
lub od salwy plutonu egzekucyjnego.
Przysunięto fortepian (Erarda) do drzwi
i Delfina Potocka
w ostatniej godzinie
śpiewała mu pieśń o fiołku.

Do Anglii wyruszył z trzema fortepianami:
Pleyelem, Erardem, Broadwoodem.
Koncertował wieczorami, przez kwadrans,
biorąc za występ 20 gwinei,
u Rotschildów, Wellingtonów, w Strafford House
i u rozlicznych rycerzy Podwiązki.
Omroczony zmęczeniem i bliskością śmierci
wrócił do domu
na Square d’Orlean.

Tam spalił wszystkie szkice,
manuskrypty.
Tylko żadnych brulionów, fragmentów, notatek,
żadnych zdradzieckich śladów.
Na koniec rzekł:
„Usiłowania moje zgodne są z poziomem,
jaki zdołałem osiągnąć.”

Grać winien każdy palec
z siłą odpowiednią do jego budowy.
Czwarty jest najsłabszy
(to tylko syjamski brat palca średniego).
Kiedy miał grać, palce kładł
na e, fis, gis, h, c.

Kto kiedykolwiek usłyszał
któreś z jego preludiów,
czy to w dworku na wsi,
czy w górach,
czy przez drzwi otwarte
tarasu w jakimś sanatorium,
z trudem mógł je zapomnieć.

Nie skomponował żadnej opery,
żadnej symfonii,
tylko te tragiczne progresje,
poczęte z artystycznego przekonania
i grane małą ręką.

1. Mano de Chopin y Beethoven 2. Retrato de Chopin por E. Delacroix 3. Cuadro de Henryk Siemiradzki

Chopin

Nicht sehr ergiebig im Gespräch,
Ansichten waren nicht seine Stärke,
Ansichten reden drum herum,
wenn Delacroix Theorien entwickelte,
wurde er unruhig, er seinerseits konnte
die Notturnos nicht begründen.

Schwacher Liebhaber;
Schatten in Nohant,
wo George Sands Kinder
keine erzieherischen Ratschläge
von ihm annahmen.

Brustkrank in jener Form
mit Blutungen und Narbenbildung,
die sich lange hinzieht;
stiller Tod
im Gegensatz zu einem
mit Schmerzparoxysmen
oder durch Gewehrsalven:
Man rückte den Flügel (Erard) an die Tür
und Delphine Potocka
sang ihm in der letzten Stunde
ein Veilchenlied.

Nach England reiste er mit drei Flügeln:
Pleyel, Erard, Broadwood,
spielte für zwanzig Guineen abends
eine Viertelstunde
bei Rothschilds, Wellingtons, im Strafford House
und vor zahllosen Hosenbändern;
verdunkelt von Müdigkeit und Todesnähe
kehrte er heim
auf den Square d’Orléans.

Dann verbrennt er seine Skizzen
und Manuskripte,
nur keine Restbestände, Fragmente, Notizen,
diese verräterischen Einblicke –
sagte zum Schluß:
„meine Versuche sind nach Maßgabe dessen vollendet,
was mir zu erreichen möglich war.“

Spielen sollte jeder Finger
mit der seinem Bau entsprechenden Kraft,
der vierte ist der schwächste
(nur siamesisch zum Mittelfinger).
Wenn er begann, lagen sie
auf e, fis, gis, h, c.

Wer je bestimmte Präludien
von ihm hörte,
sei es in Landhäusern oder
in einem Höhengelände
oder aus offenen Terrassentüren
beispielsweise aus einem Sanatorium,
wird es schwer vergessen.

Nie eine Oper komponiert,
keine Symphonie,
nur diese tragischen Progressionen
aus artistischer Überzeugung
und mit einer kleinen Hand.

Transl. Michael Hofmann

Chopin

Not much of a conversationalist,
ideas weren’t his strong suit,
ideas miss the point,
when Delacroix expounded his theories
it made him nervous, he for his part
could offer no explanation of the Nocturnes.

A poor lover;
mere shadow in Nohant
where George Sand’s children
rejected his attempts
at discipline.

His tuberculosis
took the chronic form,
with repeated bleeding and scarring;
a creeping death,
as opposed to one
in convulsions of agony
or by firing squad:
the piano (Erard) was pushed against the door
and Delphine Potocka
sang him
a violet song in his last hour.

He took three pianos with him to England:
Pleyel, Erard, Broadwood,
for twenty guineas
he would give fifteen-minute recitals in the evenings
at the Rothschilds’ and the Wellingtons’, in Strafford House
to the assembled cummerbunds;
then, dark with fatigue and imminent death,
he went home
to the Square d’Orleans.

Then he burned his sketches
and manuscripts,
didn’t want any leftover scraps
betraying him–
at the end he said:
“I have taken my experiment
as far as it was possible for me to go.”

Each finger was to play
to no more than its natural strength,
the fourth being the weakest
(twinned with the middle finger).
At the start, they occupied the keys
of E, F sharp, G sharp, B and C.

Anyone hearing
certain of his Preludes
in country seats or
at altitude,
through open French windows
on the terrace, say, of a sanitorium,
will not easily forget it.

He composed no operas,
no symphonies,
only those tragic progressions
from artistic conviction
and with a small hand.

Gottfried Benn

1886-1956, Alemania

Trad. J. M. Recilla

Si algo ligero

Si algo ligero y susurrante te rodea
como el esplendor de las glicinas en este muro,
entonces es la hora de este dolor
en el que no eres rico ni te agotas,

ni como la flor ni como la luz:
llegando en rayos, transformándose,
actuando en torno a formas similares
que entrelazan todo en la única ebriedad,

ese único terciopelo en el que descansa todo,
tan tranquilo e intocado,
trazando las fronteras, suspendiendo el tiempo,
y nada ocurre en ese dolor.

Tłum. Ada Trzeciakowska

Gdy coś lekkiego

Gdy coś lekkiego i upojnego krąży wokół ciebie
coś jak przepych glicynii na tym murze,
to jest godzina tego żalu
żeś niebogaty i niewyczerpany,

żeś nie jak kwiat ani światło:
wpadające promieniem, przeistaczające się,
wpływające na podobne struktury,
splecione tym samym upojeniem,

tym samym aksamitem, na którym spoczywa wszystko
tak płynne i tak niepodzielne,
zarysowujące granice, podtrzymujące czas
i nic w tym żalu uczynić.

Fotos propias. Povedilla.

Wenn etwas leicht

Wenn etwas leicht und rauschend um dich ist
wie die Glyzinienpracht an dieser Mauer,
dann ist die Stunde jener Trauer,
daß du nicht reich und unerschöpflich bist,

nicht wie die Blüte oder wie das Licht:
in Strahlen kommend, sich verwandelnd,
an ähnlichen Gebilden handelnd,
die alle nur der eine Rausch verflicht,

der eine Samt, auf dem die Dinge ruhn
so strömend und so unzerspalten,
die Grenze ziehn, die Stunden halten
und nichts in jener Trauer tun.

Transl. Christopher Middleton

A weightless element

When like wistaria against this wall
around you rings a weightless element
then is the time that you lament
being not rich and inexhaustible,

not like the blossom, or like the light:
in rays arriving, changing its design,
acting on forms akin to it
that, ringed in single ecstasy, entwine,

the single velvet ground where things repose,
so lush, so undivided, and
with time according, self-confined,
go not the way lamenting goes.

Gottfried Benn

1886-1956, Alemania

Trad. Otto de Greiff

Fragmentos

Fragmentos,
desechos del alma,
coágulos del siglo veinte.

Cicatrices: alterada circulación de la creación temprana;
las religiones históricas de cinco siglos, destruidas;
la ciencia: fisuras en el Partenón,
Planck, de nuevo perturbado, tropezó en su teoría de
los quantas con Kepler y Kierkegaard.

Pero hubo anocheceres que se perdieron en los colores
del Dios Padre, más sueltos, bullendo largamente,
irrevocables en su silencio,
en su chorreante azul,
color de los introvertidos.
Entonces uno se concentraba,
las manos apoyadas sobre la rodilla,
rústica, sencillamente,
y entregado a un tranquilo trago
mientras sonaban las armónicas de los peones.

Y otros,
acosados por convulsiones interiores,
impulsos hacia lo abovedado,
estilos de arquitectura comprimida
o partidas de caza en pos del amor.

Crisis de expresión y ataques de erotismo:
esto es el hombre de hoy.
El interior, un vacío,
la continuidad de la persona
es conservada por los trajes
que si son de buen material duran diez años.

El resto, fragmentos,
sonidos a medias,
frases de melodías desde las casas vecinas,
negro spirituals
o Ave Marías.

Tłum. Tomasz Ososiński

Fragmenty

Fragmenty,
wydzieliny duszy,
skrzepy dwudziestego wieku –

blizny – zakłócony krwiobieg wczesnego stworzenia,
historyczne religie pięciu stuleci zdruzgotane,
nauka: rysy na Partenonie,
Planck ze swoją teorią kwantów zbiegł się w Keplera i Kierkegaarda
ku nowemu zmętnieniu –

ale były wieczory, które mijały w kolorach
wszechojca, swobodnych, szeroko falujących,
niezłomne w swym milczeniu
płynnego błękitu,
koloru introwertyków,
gromadzono się wtedy,
z rękoma na kolanach
po chłopsku, zwyczajnie,
i popijano w cichości,
a parobcy grali na harmoniach –

i inne –
w gonitwie wewnętrznych zapętleń,
napierających wysklepień,
kompresji architektonicznych
albo miłosnych łowów.

Kryzysy ekspresji i napady erotyki:
taki jest dzisiejszy człowiek,
wewnątrz próżnia,
ciągłość osobowości
gwarantują garnitury, jeśli z dobrego materiału
wytrzymują dziesięć lat.

Reszta to fragmenty,
przytłumione dźwięki,
skrawki melodii z sąsiednich domów,
negro spirytuals
albo Ave Marie.

Colleges de Wisława Szymborska

Fragmente

Fragmente,
Seelenauswürfe,
Blutgerinnsel des zwanzigsten Jahrhunderts –

Narben — gestörter Kreislauf der Schöpfungsfrühe, die historischen Religionen von fünf Jahrhunderten
zertrümmert,
die Wissenschaft: Risse im Parthenon,
Planck rann mit seiner Quantentheorie
zu Kepler und Kierkegaard neu getrübt zusammen –

Aber Abende gab es, die gingen in den Farben
des Allvaters, lockeren, weitwallenden,
unumstößlich in ihrem Schweigen
geströmten Blaus,
Farbe der Introvertierten,
da sammelte man sich
die Hände auf das Knie gestützt
bäuerlich, einfach
und stillem Trunk ergeben
bei den Harmonikas der Knechte –

und andere
gehetzt von inneren Konvoluten,
Wölbungsdrängen,
Stilbaukompressionen
oder Jagden nach Liebe.

Ausdruckskrisen und Anfälle von Erotik:
das ist der Mensch von heute,
das Innere ein Vakuum,
die Kontinuität der Persönlichkeit
wird gewahrt von den Anzügen,
die bei gutem Stoff zehn Jahre halten.

Der Rest Fragmente,
Halbe Laute,
Melodienansätze aus Nachbarhäusern,
Negerspirituals
oder Ave Marias.

Transl. Michael Hofmann

Fragments

Fragments,
soul flotsam,
coagulates of the twentieth century –

scars – break in flow from the dawn of creation,
the historical religions of five centuries in smithereens,
science: cracks in the Parthenon,
Planck running to Kepler and Kierkegaard
with the fresh murk of his quantum theory –

but there were evenings robed in the colours
of the Almighty, loose, flowing,
incontrovertible in the silence
of their streaming blues,
colour of introverts,
there I sat
hands propped on knees
like a farmer,
quietly nursing my drink
while the labourers played harmonicas –

and others
are driven by inner whorls,
convolutes,
architectonic compressions
or amours.

Crises of expression and spasms of eros:
that’s the man of today, the inside of a vacuum,
the continuity of personality
held together by his suit,
which with stout cloth might be good for ten years.

the rest fragments,
mi-voix,
snatches of melody from next door,
Negro spirituals
or Ave Marias.

Gottfried Benn

1886-1956, Alemania

Trad. Otto de Greiff

Sólo dos cosas

A través de mil formas transido
-nosotros, tú, yo- sólo sé
que en todas hemos sentido
la eterna cuestión: -¿Para qué?

Pregunta pueril que no oíste, 
pues sólo tarde supiste 
que dado te fue padecer 
-o razón, o locura, o mito- 
tu estigma fatal: el deber.

Del árbol, la nieve y el mar
nacer y morir es el sino;
dos cosas habrán de quedar: 
la nada y mi propio destino.

Tłum. Paweł Paszek

Tylko dwie rzeczy

Już tyle form wypróbowano:
I Ja i My i Ty,
Lecz „po co?” – to jedno pytanie
Wciąż rodzi się cierpienie i łzy.
 
Pytanie dziecinne jest dosyć.
Zbyt późno dostrzegłeś ów fakt,
Że ważne jest tylko byś znosił
– w logice, legendzie, rozkoszy –
Swój los, zawsze mówił mu: tak.
 
Przeminął śnieg, morze i róże,
Bo wszytsko ma koniec, co trwa;
Dwie rzeczy już tylko są: próżnia
I przez los naznaczone Ja.

Fotografías de Walter Breidenbach (Flickr)

Nur zwei Dinge

Durch so viel Formen geschritten,
durch Ich und Wir und Du,
doch alles blieb erlitten
durch die ewige Frage: wozu?

Das ist eine Kinderfrage. 
Dir wurde erst spät bewusst,
es gibt nur eines: ertrage
– ob Sinn, ob Sucht, ob Sage –
dein fernbestimmtes: Du musst.

Ob Rosen, ob Schnee, ob Meere,
was alles erblühte, verblich,
es gibt nur zwei Dinge: die Leere
und das gezeichnete Ich.

Transl. David Paisey

Only Two Things

Having passed through forms, so many,
through you and me and I,
fulfilment not in any,
just the eternal question: why?
 
That is a childish question.
Inscribed in the late-growing dust
you saw only: learn your lesson –
sensible, sick, invention –
your far-determined: you must.
 
Whether roses or snow or pampas,
whatever could blossom or die,
only two things exist: blankness
and the designate I.

Bettina Wöhrmann

1957 – , Alemania

Trad. Ada Trzeciakowska

Huerto

primeros árboles
(si podemos verlos)
repletos de seriedad antes de la lluvia
el muro de piedras campestres apretadamente concentrado:
detrás de él el animal grita de noche.
Únicamente desde los caballones
avanza leve la niebla
hacia la parte baja del camino: Dios,
dicen, solía caminar por aquí
de madrugada hace mucho tiempo
antes de que apareciera el mundo.

Tłum. Marek Śnieciński

Ogród

pierwsze drzewa
(o ile możemy zobaczyć)
pełne powagi przed deszczem
ściśle skupiony mur z polnych kamieni:
za nim krzyczy nocą zwierzę.
Jedynie od grządek
mgła sunie lekko
w dół drogi: Bóg
podobno tu chodził
wczesnym rankiem dawno temu
zanim powstał świat